QA: controleren voordat je klant het doet

Elke bouwer test zijn werk. Hij klikt de site door, vult een formulier in en kijkt of het menu opent. Dat voelt als controleren, maar het is het niet. Je test dan precies de route die je zelf hebt gebouwd. Daarvan weet je al dat hij werkt.

Fouten zitten op de plekken waar je niet kijkt. Een klant vindt daardoor binnen een week iets dat jij drie weken hebt gemist.

Het verschil zit in systematiek. Niet rondklikken, maar een vaste lijst afwerken.

Die lijst is saai en dat is precies de bedoeling. Hij dwingt je naar plekken te kijken waar je uit jezelf nooit komt.

QA uitgelegd in het webdesign woordenboek van Project Direct
Controleren voordat je klant het doet.

Wat is QA?

QA staat voor quality assurance, in het Nederlands kwaliteitscontrole. Het is het systematisch controleren van je site voordat hij live gaat.

Het gaat verder dan werkt het wel. Het gaat over de vraag: werkt het ook voor iemand die het anders doet dan ik?

Het verschil met testen

Testen is een handeling: je probeert iets uit. QA is een proces: je legt vast wat er getest wordt, door wie en wanneer.

Dat onderscheid klinkt formeel voor een bedrijfssite van tien pagina’s. Toch vangt een controlelijst van een half A4 al het merendeel van de fouten.

Wat er op de lijst staat

Bij een oplevering loop ik altijd dezelfde punten af.

Mijn vaste controle

  1. Elk formulier verzonden, en de mail ook echt ontvangen.
  2. Alle pagina’s op een telefoon bekeken.
  3. Gezocht op opvultekst en lege blokken.
  4. Alle links gecontroleerd, zie error 404.
  5. Doorverwijzingen van oude adressen getest.
  6. Instellingen voor opname in Google nagelopen.
  7. Laadtijd gemeten op mobiel, zie pagespeed.

Die eerste lijkt overbodig en is het niet. Een formulier dat verzendt maar geen mail aflevert, is de duurste fout die er is.

Waar je nog meer kijkt

Op andere browsers dan die van jou. Wat in de ene werkt, kan in de andere net anders vallen, zie cross-browser.

En met alleen je toetsenbord. Kom je overal, is je focus zichtbaar en werkt je menu? Dat hoort bij accessibility.

Wie het uitvoert

Bij voorkeur iemand anders dan de bouwer. Wie iets heeft gemaakt, ziet zijn eigen aannames niet.

Werk je alleen? Laat de site dan een dag liggen en loop de lijst met verse ogen af. Dat is niet hetzelfde maar het scheelt.

Doe het testen voor oplevering bovendien op een kopie en niet op de live site, zie DTAP.

Ook bij een bestaande site

Loop die lijst een keer per jaar af, ook als er niets is veranderd. Er verandert namelijk wel iets: browsers, plugins en verwijzingen naar buiten.

Bij het fouten opsporen vind je dan de dingen die stil zijn stukgegaan. Een formulier dat niet meer aankomt, is het klassieke voorbeeld. Niemand meldt dat, want mensen denken dat je niet reageert.

Laat iemand anders een taak doen

Vraag iemand die je site niet kent om een offerte aan te vragen, zonder verdere uitleg. Kijk daarna waar hij aarzelt.

Dat is geen kwestie van vakmanschap maar van blikveld. Wie iets heeft gemaakt, test de route die hij in zijn hoofd heeft.

Vul je lijst steeds aan

Kom je een fout tegen die er nog niet op stond, zet hem er dan bij. Zo wordt je lijst elk jaar iets scherper.

Zonder lijst test je wat je toevallig invalt. Dat is elke keer iets anders en dus nooit compleet.

Zet de jaarlijkse ronde in je agenda

Bijvoorbeeld in januari, samen met je onderhoud. Zonder vaste afspraak schiet het er structureel bij in.

Ook een koppeling met een ander pakket kan zonder waarschuwing stoppen. Dat merk je pas als je het test.

Meer vragen over QA

Dit zijn de vragen die ik hierover het vaakst krijg. Ik werk ze los uit.

  • Wat is QA?
  • Wat controleer je voordat een website live gaat?
  • Wie voert de controle uit?
  • Wat is het verschil tussen testen en QA?
  • Hoe vaak moet je een bestaande site controleren?
  • Wat kost een goede opleveringscontrole?
Ik loop bij elke oplevering dezelfde zeven punten af. Elk formulier verzonden, en de mail ook echt ontvangen. Alle pagina’s op een telefoon bekeken. Gezocht op opvultekst en lege blokken. Alle links gecontroleerd op foutmeldingen. Doorverwijzingen van oude adressen getest. Instellingen voor opname in Google nagelopen. En de laadtijd gemeten op mobiel, niet op je eigen snelle verbinding. Die eerste lijkt overbodig en is het niet. Een formulier dat verzendt maar geen mail aflevert, is de duurste fout die er is. Niemand meldt dat, want mensen denken gewoon dat je niet reageert. Verzend elk formulier een keer echt en controleer of de mail aankomt. Dat is het punt dat het vaakst wordt overgeslagen. Een formulier dat verzendt maar geen mail aflevert, is de duurste fout die er is. Niemand meldt dat bij je. Controleer ook je spamfilter, want daar verdwijnen aanvragen geruisloos in. Doe die test vanaf een adres buiten je eigen bedrijf, dan weet je het zeker.
QA staat voor quality assurance, in het Nederlands kwaliteitscontrole. Het is het systematisch controleren van je site voordat hij live gaat. Het gaat verder dan de vraag of iets werkt. Het gaat over de vraag: werkt het ook voor iemand die het anders doet dan ik? Elke bouwer test zijn werk. Hij klikt de site door, vult een formulier in en kijkt of het menu opent. Dat voelt als controleren maar het is het niet. Je test dan precies de route die je zelf hebt gebouwd en waarvan je weet dat hij werkt. Fouten zitten op de plekken waar je niet kijkt. Dat is de reden dat een klant binnen een week iets vindt dat jij drie weken hebt gemist. Test niet alleen de route die je zelf in gedachten hebt. Juist daar zitten geen fouten, want die heb je gebouwd. Werk in plaats daarvan met een vaste lijst. Die dwingt je naar plekken te kijken waar je uit jezelf nooit komt.
Bij voorkeur iemand anders dan de bouwer. Wie iets heeft gemaakt, ziet zijn eigen aannames niet. Dat is geen kwestie van vakmanschap maar van blikveld. Je weet welke knop waarvoor is, dus je test de route die je in je hoofd hebt. Werk je alleen, laat de site dan een dag liggen en loop de lijst daarna met verse ogen af. Dat is niet hetzelfde maar het scheelt. Beter nog: vraag iemand die de site niet kent om een taak uit te voeren. Probeer een offerte aan te vragen, zonder verdere uitleg. Doe die controle op een kopie en niet op de live site. Dan kun je fouten oplossen voordat iemand ze ziet. Meer daarover lees je bij DTAP. Laat iemand anders dan de bouwer controleren. Wie iets heeft gemaakt, ziet zijn eigen aannames niet. Werk je alleen, laat de site dan een dag liggen en loop je lijst daarna met verse ogen af. Dat is niet hetzelfde maar het scheelt.
Testen is een handeling: je probeert iets uit. QA is een proces: je legt vast wat er getest wordt, door wie en wanneer. Dat onderscheid klinkt formeel voor een bedrijfssite van tien pagina’s. Toch zit daar precies het verschil. Een controlelijst van een half A4 vangt al het merendeel van de fouten. Hij is saai, en dat is de bedoeling: hij dwingt je naar plekken te kijken waar je uit jezelf nooit komt. Zonder lijst test je wat je toevallig invalt. Dat is elke keer iets anders en dus nooit compleet. Leg die lijst dus vast en gebruik hem bij elke oplevering. Vul hem aan zodra je een fout tegenkomt die er nog niet op stond. Leg je lijst vast in plaats van hem in je hoofd te houden. Zonder lijst test je wat je toevallig invalt. Vul hem aan zodra je een fout tegenkomt die er nog niet op stond. Zo wordt hij elk jaar iets scherper.
Een keer per jaar, ook als er niets is veranderd aan je site. Er verandert namelijk wel iets om je site heen. Browsers krijgen updates, plugins worden bijgewerkt en verwijzingen naar andere sites verlopen. Bij zo’n ronde vind je de dingen die stil zijn stukgegaan. Een formulier dat niet meer aankomt is het klassieke voorbeeld. Ook een koppeling met een ander pakket kan zonder waarschuwing stoppen. Dat merk je pas als je het test. Zet die jaarlijkse ronde vast in je agenda, bijvoorbeeld in januari. Zonder vaste afspraak schiet het er structureel bij in, en dan ontdek je het pas als een klant belt. Zet een jaarlijkse controle vast in je agenda, bijvoorbeeld in januari. Er verandert altijd iets om je site heen: browsers, plugins en koppelingen met andere pakketten. Dat merk je pas als je het test. Zet die ronde vast in je agenda, want zonder afspraak schiet het erbij in. Ook koppelingen met andere pakketten kunnen zonder waarschuwing stoppen.
Wil je zeker weten dat alles op je site nog werkt? Stuur me de link via het formulier hieronder. Ik loop mijn controlelijst af, test je formulieren en stuur je een overzicht van wat er stil is stukgegaan. Vermeld je plaats, dan weet ik meteen waar je zit.

Waar kan ik je mee helpen?