Lorem ipsum: handig in het ontwerp, pijnlijk op je site
Je kent het beeld wel. Een mooie website, en dan halverwege een blok Latijn. Lorem ipsum dolor sit amet. Meestal op een pagina die niemand meer bekeek na de oplevering. Het staat er soms jaren, en de eigenaar weet van niets.
Ik kom het nog steeds tegen bij sites die ik overneem. Vaak op een dienstenpagina die er wel moest zijn, maar waar nooit tekst voor kwam.
Het is geen technische fout. Het is een restje van het proces. Het zegt vooral iets over hoe de oplevering is gegaan.
Bij mijn eigen opleveringen staat dit daarom in de controlelijst. Zoeken op het woord lorem kost tien seconden. Het voorkomt een pijnlijke ontdekking door een klant van je klant.
Opvultekst is handig in het ontwerp en gênant op je site.
Wat is lorem ipsum?
Lorem ipsum is opvultekst zonder betekenis. Het lijkt op Latijn, maar het is bewust onleesbaar gemaakt.
Ontwerpers gebruiken het om een indeling te tonen zonder dat de inhoud afleidt. Je kijkt dan naar de vorm en niet naar de woorden.
Waar het vandaan komt
Uit een tekst van Cicero uit de eerste eeuw voor Christus. Een zetter heeft daar in de zestiende eeuw stukken uit geknipt en door elkaar gehusseld.
Sindsdien is het de standaard in de drukkerij en later in webdesign. De eerste woorden zijn letterlijk een afgekapt woord: dolorem werd lorem.
Waarom ontwerpers het gebruiken
Om drie redenen die alle drie hout snijden.
Echte tekst leidt af. Bij een ontwerppresentatie gaat het gesprek dan over een komma in plaats van over de indeling.
Daarnaast is de tekst er in de ontwerpfase vaak nog niet. Wachten tot alles geschreven is, kost weken die je niet hebt.
En de klassieke variant heeft een woordlengte die lijkt op normaal Nederlands. Daardoor oogt het blok realistisch.
Waarom ik het toch beperk
Omdat een indeling die werkt met blindtekst niet automatisch werkt met jouw tekst.
Wat er misgaat
Je kop is acht woorden lang en past niet op twee regels.
Je dienstnamen verschillen sterk in lengte, waardoor kaarten scheef staan.
Een blok van drie alinea’s blijkt in het echt uit twee zinnen te bestaan.
Je knoptekst is langer dan de knop breed is.
Daarom werk ik het liefst met echte of bijna-echte teksten. Ook een ruwe versie is beter dan Latijn, want dan test je de vorm op de werkelijkheid.
Dat is precies waarom een klikbaar ontwerp in Figma zoveel oplevert. Je ziet het probleem voordat er gebouwd is.
Het risico
Blijft het staan, dan lees je bezoeker Latijn op een pagina waar hij een antwoord zocht. Dat kost vertrouwen en dus aanvragen.
Er is ook een technische kant. Een pagina met opvultekst wordt gewoon opgenomen door Google. Je hebt dan een pagina in de index zonder inhoud, en dat helpt je SEO niet.
Hoe je het voorkomt
Zet het als vaste stap in je controle voor oplevering. Zoek op lorem, op ipsum en op de woorden die je bouwer gebruikt.
Doe die controle op je testomgeving voordat er iets live gaat, zie DTAP. Loop daarna nog een keer je pagina’s na in het menu.
Spreek ook af wie de teksten aanlevert en wanneer. Het echte teksten aanleveren is bijna altijd de bottleneck in een project. Iedereen weet dat, behalve op het moment dat het speelt.
Waar het meestal blijft staan
Niet op je homepage, want die bekijkt iedereen. Wel op een dienstenpagina uit het tweede menu. Of op een pagina die er alleen was voor de structuur.
Jij komt daar zelf nooit. Je bezoeker komt er via Google wel. Die landt op een dieptepagina en niet op je voordeur.
Ook halve teksten tellen mee
Zoek niet alleen op Latijn. Kijk ook naar pagina’s met drie zinnen die er tien nodig hadden.
Zo’n pagina wordt gewoon opgenomen en telt mee in hoe je site wordt beoordeeld. Beter geen pagina dan een lege, zeker als je het toch niet gaat afmaken. Meer daarover lees je bij indexering.
Spreek een datum af
Leg vast wie welke tekst aanlevert en wanneer. Zonder datum schuift het door tot de dag van oplevering.
Dan wordt er in allerijl iets ingevuld, of blijft het staan zoals het stond. Dat is precies hoe die blokken Latijn jarenlang blijven leven. Bouw je met een vast design system? Dan is die laatste ronde snel gedaan.
Meer vragen over Lorem ipsum
Dit zijn de vragen die ik hierover het vaakst krijg. Ik werk ze los uit.
Wat is lorem ipsum?
Waarom gebruiken ontwerpers opvultekst?
Wat is het risico van lorem ipsum?
Hoe voorkom je dat opvultekst live gaat?
Waar komt lorem ipsum vandaan?
Kun je beter met echte teksten ontwerpen?
Wat is lorem ipsum?
Om drie redenen die alle drie hout snijden.
Echte tekst leidt af. Bij een ontwerppresentatie gaat het gesprek dan over een komma of een woordkeuze, in plaats van over de indeling die je wilde bespreken.
Daarnaast is de tekst er in de ontwerpfase vaak nog niet. Wachten tot alles geschreven is, kost weken die je in een project niet hebt.
En de klassieke variant heeft een woordlengte die lijkt op normaal Nederlands. Daardoor oogt een blok realistisch en zie je hoe het straks valt.
Dat zijn goede argumenten. Toch beperk ik het gebruik, want een indeling die werkt met opvultekst werkt niet automatisch met jouw tekst.
Vraag je ontwerper of hij met je echte teksten kan werken, ook al zijn ze nog ruw. Dat levert een ontwerp op dat klopt met de werkelijkheid en niet met een aanname. Ook een ruwe versie werkt al, die hoeft niet af te zijn.
Waarom gebruiken ontwerpers opvultekst?
Lorem ipsum is opvultekst zonder betekenis. Het lijkt op Latijn, maar het is bewust onleesbaar gemaakt.
Ontwerpers gebruiken het om een indeling te tonen zonder dat de inhoud afleidt. Je kijkt dan naar de vorm en niet naar de woorden.
Het komt uit een tekst van Cicero uit de eerste eeuw voor Christus. Een zetter heeft daar in de zestiende eeuw stukken uit geknipt en door elkaar gehusseld.
Sindsdien is het de standaard in de drukkerij en later in webdesign. De eerste woorden zijn letterlijk een afgekapt woord: dolorem werd lorem.
Je herkent het aan de openingszin die bijna iedereen weleens gezien heeft. Staat die op een website, dan is er iets blijven liggen bij de oplevering.
Zoek eens op je eigen site naar het woord lorem via de zoekfunctie of via Google. Vind je een treffer, dan staat er ergens een pagina die nooit is afgemaakt. Doe die zoekopdracht ook op je testomgeving, want daar staat vaak nog meer.
Kun je beter met echte teksten ontwerpen?
Ja, en dat is het belangrijkste advies in dit hele onderwerp.
Een indeling die klopt met keurige Latijnse alinea’s, kan omvallen zodra je eigen woorden erin staan. Vier dingen gaan dan mis.
Je kop is acht woorden lang en past niet op twee regels. Je dienstnamen verschillen sterk in lengte, waardoor kaarten scheef staan.
Een blok van drie alinea’s blijkt in het echt uit twee zinnen te bestaan. En je knoptekst is langer dan de knop breed is.
Een ruwe versie van je echte tekst is al genoeg om dat te zien. Dan test je de vorm op de werkelijkheid en niet op een aanname. Meer daarover lees je bij Figma.
Lever bij een nieuw project je koppen als eerste aan, ook als de rest nog niet af is. Juist daar gaat het mis bij het overzetten van ontwerp naar echte site. Koppen zijn korter dan alinea’s en dus sneller aan te leveren.
Wat is het risico van lorem ipsum?
Het grootste risico is dat het blijft staan. Dat gebeurt vaker dan je denkt, meestal op een pagina die niemand meer bekeek na de oplevering.
Je bezoeker leest dan Latijn op een pagina waar hij een antwoord zocht. Dat kost vertrouwen, en vertrouwen kost aanvragen.
Er is ook een technische kant. Een pagina met opvultekst wordt gewoon opgenomen door Google. Je hebt dan een pagina in de index zonder inhoud.
Dat helpt je vindbaarheid niet. Zoekmachines beoordelen je site als geheel, en een lege pagina telt daarin mee.
Het ergste is dat je het zelf niet ziet. Jij kijkt naar je homepage en je contactpagina, niet naar die ene dienstenpagina uit het tweede menu.
Loop je site een keer per jaar helemaal door, ook de pagina’s die je zelf nooit opent. Dat is precies waar dit soort restjes blijven staan. Zet er een vast moment voor in je agenda, bijvoorbeeld in januari.
Hoe voorkom je dat opvultekst live gaat?
Door er een vaste controlestap van te maken en niet op je geheugen te vertrouwen.
Zoek voor elke oplevering op het woord lorem en op ipsum in je hele site. Dat kost tien seconden en het voorkomt een pijnlijke ontdekking.
Doe die controle op je testomgeving voordat er iets live gaat. Loop daarna nog een keer alle pagina’s in je menu na, ook de pagina’s onder een uitklapmenu.
Spreek daarnaast vooraf af wie de teksten aanlevert en wanneer. Het aanleveren van teksten is bijna altijd de bottleneck in een project.
Iedereen weet dat, behalve op het moment dat het speelt. Zet er dus een datum op en houd die aan. Meer over die werkwijze lees je bij DTAP.
Zet het zoeken op blindtekst in je opleverlijst en niet in je hoofd. Op de dag van oplevering is er te veel aan de hand om eraan te denken. Geef die lijst ook aan je bouwer, dan controleren jullie het allebei.
Wil je zeker weten dat er geen opvultekst meer op je site staat? Stuur me je website via het formulier hieronder. Ik scan al je pagina’s op blindtekst en lege blokken, ook de pagina’s die je zelf nooit meer opent. Vermeld je plaats, dan weet ik meteen waar je zit.
Waar kan ik je mee helpen?
Ook bekend als: Blindtekst, opvultekst, plaatshoudertekst
