Beïnvloedt letterafstand de leesbaarheid?
Ja, maar niet zoveel als vaak wordt gedacht. Bij gewone lopende tekst is de letterafstand van een goed lettertype bijna altijd al de beste keuze.
De echte winst zit ergens anders: bij grote koppen en bij tekst in hoofdletters. Daar is de standaard vaak wel verkeerd.
Ik zie regelmatig sites waar iemand de letterafstand van de bodytekst heeft opgerekt om het luchtiger te maken. Het resultaat leest juist trager.
Waarom je lopende tekst het beste met rust laat
Een lettertype is ontworpen met de afstanden erin. De ontwerper heeft per letterpaar bepaald hoeveel ruimte er hoort.
Zet je daar een vaste waarde overheen, dan gooi je dat werk weg. Meer daarover lees je bij font.
Wat er gebeurt als je het toch doet
Je oog leest woorden als vorm, niet letter voor letter. Rek je de letters uit elkaar, dan valt die vorm uiteen en moet je oog harder werken.
Knijp je ze samen, dan lopen letters visueel in elkaar over. Beide kosten leessnelheid.
Waar het wel uitmaakt
Bij alles wat groot is of uit hoofdletters bestaat. Daar klopt de standaardafstand meestal niet.
Hoe groter de tekst, hoe meer ruimte er optisch tussen de letters lijkt te zitten. Een kop van veertig pixels heeft dus juist iets minder afstand nodig.
Mijn vuistregels
- Lopende tekst: niets doen, laat het lettertype zijn werk doen.
- Grote koppen: een klein beetje negatieve afstand, zodat het geheel niet uit elkaar valt.
- Hoofdletters en kleine labels: juist iets meer ruimte, anders plakken ze aan elkaar.
- Logo’s: per letterpaar met de hand, dat is echt handwerk.
Die laatste regel is het enige geval waarin ik echt per letter kijk. Meer daarover lees je bij kerning.
Wat wel echt verschil maakt
Regelafstand en regellengte. Daar zit veel meer winst dan in de ruimte tussen letters.
Een regel die over de hele breedte van een beeldscherm doorloopt, verliest je lezer bij het teruggaan naar links. Vijftig tot vijfenzeventig tekens per regel leest het prettigst.
En genoeg witruimte eromheen
Ruimte rond een tekstblok doet meer voor de leesbaarheid dan welke letterafstand ook. Het geeft je oog rust en markeert waar iets begint en eindigt.
Meer daarover lees je bij whitespace, en over de samenhang met de rest van je vormgeving bij typografie. Hoe die keuzes in een compleet ontwerp landen, laat ik zien bij een website laten maken.