WCAG: de richtlijn voor een site die iedereen kan gebruiken

Toegankelijkheid klinkt als een onderwerp met eindeloze regels en dure audits. Dat beeld houdt veel ondernemers tegen. In de praktijk zit de meeste winst in een handvol dingen. Die doe je bij het bouwen gewoon goed.

Genoeg contrast, echte koppen, namen bij je knoppen en alles bedienbaar met een toetsenbord.

Dat kost bij het bouwen nauwelijks tijd. Achteraf repareren is wel duur, want dan zit het in je hele sjabloon.

De richtlijn hieronder beschrijft wat er precies wordt bedoeld. Je hoeft hem niet uit je hoofd te kennen.

WCAG uitgelegd in het webdesign woordenboek van Project Direct
De richtlijnen waaraan een toegankelijke site voldoet.

Wat is WCAG?

WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Het is de internationale richtlijn voor toegankelijke websites.

Hij beschrijft in meetbare eisen wanneer iets bruikbaar is voor mensen met een beperking. Meer over het onderwerp lees je bij accessibility.

Waar hij over gaat

Vier uitgangspunten. Je site moet waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn.

Waarneembaar betekent dat je beeld een beschrijving heeft, zie alt-tekst. Bedienbaar betekent dat het ook zonder muis werkt.

De niveaus

Er zijn drie niveaus A AA AAA. Ze bouwen op elkaar voort.

Wat ze betekenen

  1. Niveau A: het absolute minimum.
  2. Niveau AA: de praktische norm, waar de wet naar verwijst.
  3. Niveau AAA: het hoogste niveau, zelden volledig haalbaar.

AA is waar je op mikt. Dat is het niveau dat in vrijwel alle regelgeving wordt genoemd.

Waarom AAA zelden lukt

Sommige eisen daarin zijn voor een gewone site onwerkbaar. Denk aan gebarentaal bij elke video.

Streef er dus niet naar op alle punten. Pak eruit wat past bij je publiek.

Wat de wet vraagt

Voor overheidsorganisaties gelden al langer harde wettelijke eisen. Voor commerciele partijen komen er Europese regels aan.

Die raken vooral webshops, banken, vervoer en dienstverleners van formaat. Voor een kleine bedrijfssite is de verplichting beperkter.

Waarom ik het toch adviseer

Omdat het bij het bouwen bijna niets kost en je publiek groter maakt. In Nederland gaat het om honderdduizenden mensen.

Het helpt bovendien je vindbaarheid, want zoekmachines lezen dezelfde structuur, zie navigatie.

Zelf controleren

Je hoeft geen audit te bestellen om te beginnen. Bij het controleren kom je met vier stappen ver.

Loop je site door met alleen de tabtoets. Kom je overal en zie je waar je bent?

De andere drie

Meet je contrast en toetsenbord: donkere tekst op een lichte achtergrond, geen lichtgrijs op wit. Meer daarover lees je bij typografie.

Controleer of je beelden een beschrijving hebben. En zet een schermlezer aan om te horen wat er van je pagina overblijft, zie screenreader.

Een verklaring

Een verklaring is een pagina waarop staat in hoeverre je site voldoet. En wat er nog open staat.

Voor overheden is die verplicht. Voor bedrijven is hij vooral een teken dat je het serieus neemt.

Wees er eerlijk in

Zet erin wat er nog niet klopt en wanneer je dat oppakt. Dat is geloofwaardiger dan claimen dat alles perfect is.

Zet er ook een manier bij om problemen te melden. Je bezoekers wijzen je op dingen die geen enkele controle vindt.

Gratis hulpmiddelen

Er bestaan gereedschappen die je pagina automatisch nakijken. Die vinden ongeveer de helft van de problemen.

Gebruik ze dus naast je eigen controle en niet in plaats daarvan. Een knop zonder naam vinden ze, een onlogisch menu niet.

Achteraf is duur

Bij het bouwen kost dit nauwelijks tijd. Achteraf zit het in je hele sjabloon en raak je elke pagina.

Neem het dus mee in je opdracht en niet in een verbeterronde over twee jaar. Dat scheelt een veelvoud.

Het gaat om honderdduizenden mensen

In Nederland gebruiken zoveel mensen hulpmiddelen om een site te bedienen. Dat is meer dan het jaarlijkse bezoek van de meeste bedrijfssites.

Je maakt je publiek er dus groter mee. Dat is een betere reden dan een regel uit Brussel.

Meer vragen over WCAG

Dit zijn de vragen die ik hierover het vaakst krijg. Ik werk ze los uit.

  • Wat is WCAG?
  • Welke niveaus kent WCAG?
  • Is WCAG verplicht voor mijn website?
  • Hoe controleer je of je site aan WCAG voldoet?
  • Wat kost het om een site toegankelijk te maken?
  • Wat is een toegankelijkheidsverklaring?
Drie, en ze bouwen op elkaar voort. Niveau A is het absolute minimum. Niveau AA is de praktische norm, waar de wet naar verwijst. Niveau AAA is het hoogste niveau. AA is waar je op mikt. Dat is het niveau dat in vrijwel alle regelgeving wordt genoemd. AAA is voor een gewone site zelden volledig haalbaar. Sommige eisen daarin zijn onwerkbaar, denk aan gebarentaal bij elke video. Streef daar dus niet naar op alle punten. Pak eruit wat past bij je publiek, en zet je energie in de dingen die je bezoekers echt raken. Mik op niveau AA. Dat is de norm waar vrijwel alle regelgeving naar verwijst. Streef niet naar AAA op alle punten, want sommige eisen daarin zijn voor een gewone site onwerkbaar. Niveau A is het absolute minimum en niveau AAA het hoogste. Pak uit dat hoogste niveau eruit wat past bij je publiek. Sommige eisen op dat hoogste niveau zijn voor een gewone site onwerkbaar, zoals gebarentaal bij elke video.
WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Het is de internationale richtlijn voor toegankelijke websites. Hij beschrijft in meetbare eisen wanneer iets bruikbaar is voor mensen met een beperking. De richtlijn gaat uit van vier principes. Je site moet waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn. Waarneembaar betekent bijvoorbeeld dat je beeld een tekstbeschrijving heeft. Bedienbaar betekent dat alles ook zonder muis werkt. Je hoeft die richtlijn niet uit je hoofd te kennen. In de praktijk zit tachtig procent van de winst in een handvol dingen die je bij het bouwen gewoon goed doet. Je hoeft die richtlijn niet te kennen om er iets mee te doen. Begin bij vier dingen: genoeg contrast, echte koppen, namen bij je knoppen en alles bedienbaar met een toetsenbord. Daarmee heb je de meeste winst binnen. De richtlijn gaat uit van vier principes: je site moet waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn. Daarmee heb je het merendeel van de praktijkproblemen te pakken.
Voor overheidsorganisaties gelden al langer harde eisen. Voor commerciele partijen komen er Europese regels aan. Die raken vooral webshops, banken, vervoer en dienstverleners van formaat. Voor een kleine bedrijfssite is de verplichting beperkter. Ik adviseer het toch, en niet vanwege de regels. Bij het bouwen kost het bijna niets en het maakt je publiek groter. In Nederland gaat het om honderdduizenden mensen. Het helpt bovendien je vindbaarheid, want zoekmachines lezen dezelfde structuur als voorleessoftware. Je doet het dus voor twee groepen tegelijk. Kijk of je onder de aankomende Europese regels valt. Dat raakt vooral webshops en grotere dienstverleners. Doe het ook als dat niet zo is. Het kost bij het bouwen bijna niets en het maakt je publiek groter. Voor overheidsorganisaties gelden al langer harde eisen. Voor commerciele partijen komen die regels er nu aan. Het helpt bovendien je vindbaarheid, want zoekmachines lezen dezelfde structuur. Je doet het dus voor twee groepen tegelijk, en dat maakt het een makkelijke keuze.
Je hoeft geen audit te bestellen om te beginnen. Met vier stappen kom je ver. Loop je site door met alleen de tabtoets. Kom je overal en zie je waar je bent? Meet je contrast: donkere tekst op een lichte achtergrond, geen lichtgrijs op wit. Controleer of je beelden een beschrijving hebben. En zet een schermlezer aan om te horen wat er van je pagina overblijft. Daarnaast bestaan er gratis hulpmiddelen die je pagina automatisch nakijken. Die vinden ongeveer de helft van de problemen, dus gebruik ze naast je eigen controle en niet in plaats daarvan. Begin met de tabtoetstest en je contrast. Dat kost je een kwartier en levert de meeste punten op. Gebruik gratis hulpmiddelen ernaast, maar vertrouw er niet blind op. Ze vinden ongeveer de helft van de problemen. Zet daarnaast een schermlezer aan om te horen wat er van je pagina overblijft. Dat is confronterend en leerzaam.
Dat is een pagina waarop staat in hoeverre je site voldoet en wat er nog open staat. Voor overheden is die verplicht. Voor bedrijven is hij vooral een teken dat je het serieus neemt. Wees er eerlijk in. Zet erin wat er nog niet klopt en wanneer je dat oppakt. Dat is geloofwaardiger dan claimen dat alles perfect is, want dat is bij vrijwel geen enkele site zo. Zet er ook een manier bij om problemen te melden. Je bezoekers wijzen je op dingen die geen enkele geautomatiseerde controle vindt, en dat is de meest waardevolle terugkoppeling die er is. Wees eerlijk in zo’n verklaring over wat er nog niet klopt en wanneer je dat oppakt. Zet er een manier bij om problemen te melden. Je bezoekers wijzen je op dingen die geen enkele geautomatiseerde controle vindt. Voor overheden is zo’n verklaring verplicht. Voor bedrijven is hij vooral een teken dat je het serieus neemt.
Wil je weten hoe toegankelijk je site is zonder meteen een audit te laten doen? Stuur me de link via het formulier hieronder. Ik loop de belangrijkste punten na en stuur je terug wat er als eerste aandacht verdient. Vermeld je plaats, dan weet ik meteen waar je zit.

Waar kan ik je mee helpen?