Bij bijna elk nieuw project komt dezelfde vraag langs. Welke paginabouwer gaan we gebruiken? Dat is een logische vraag, maar hij slaat een stap over. Er zit namelijk al een editor in het systeem. Die is de laatste jaren flink volwassen geworden.
Voor een deel van de sites die ik bouw, is dat genoeg. Geen extra plugin, geen licentie, geen extra gewicht.
Bij de promotiesite voor het boek en theaterstuk Jezus Waarom heb ik die keuze gemaakt. Ik verzorgde daar het webdesign.
De site draait om tekst, beeld en speeldata. Er hoeft niets ingewikkelds te gebeuren met kolommen of animaties. Ik heb daarom alles in de standaardeditor gebouwd en de opmaak in het thema vastgelegd. De site is licht en de beheerder kan er zonder uitleg mee werken.
De ingebouwde editor is lichter dan je denkt, en genoeg voor veel sites.
Wat is Gutenberg?
Gutenberg is de blokkeneditor van WordPress. Hij is genoemd naar de uitvinder van de boekdrukkunst, wat aardig aangeeft wat de bedoeling was.
Je bouwt een pagina met losse blokken. Een alinea is een blok, een afbeelding is een blok, een knop ook. Je stapelt ze en sleept ze op hun plek.
Wat er sinds de introductie is veranderd
Bij de lancering was er veel kritiek, en die was terecht. Het werkte stroef en er ontbrak van alles.
Inmiddels kun je er kolommen mee maken, achtergronden instellen en zelfs je hele site opbouwen. Wie hem drie jaar geleden voor het laatst zag, kent hem niet meer terug.
Het verschil met een paginabouwer
Een paginabouwer zoals Elementor gaat verder in opmaak en controle. Fijnmazige afstanden, gedrag per schermformaat, overlappende elementen.
Daar betaal je voor met gewicht. Een bouwer voegt extra code toe aan elke pagina waar je hem gebruikt.
Gutenberg is lichter omdat hij al in het CMS zit. De opmaak komt uit je thema in plaats van uit honderd instellingen per blok.
Wanneer ik de standaardeditor kies
De site draait vooral om tekst en beeld.
Het ontwerp is consequent, dus overal dezelfde opbouw.
De beheerder wil alleen inhoud bijwerken, niet indelen.
Snelheid weegt zwaarder dan ontwerpvrijheid.
Herken je daar drie van, dan heb je geen bouwer nodig. Dat scheelt je een licentie en het helpt je pagespeed.
Blokken hergebruiken
Twee functies maken het werkbaar op een grotere site. herbruikbare blokken zijn blokken die je een keer maakt en overal invoegt. Wijzig je er een, dan verandert hij overal mee.
Denk aan een contactblok of een aanbieding die op tien pagina’s staat. blokpatronen zijn kant-en-klare combinaties die je invoegt en daarna vrij aanpast.
Ik zet die patronen vooraf klaar voor een klant. Dan bouw je zelf een nieuwe pagina zonder dat het uit de toon valt.
Terug naar vroeger?
Er bestaat een plugin die de klassieke editor terugbrengt. Ik raad dat af, behalve als tijdelijke oplossing.
De ontwikkeling van WordPress gaat volledig deze kant op. Blijf je hangen in de oude editor, dan loop je steeds verder achter.
Moet je overstappen?
Niet als je site prima werkt met een bouwer. Overstappen betekent je pagina’s opnieuw opbouwen, en dat is zelden de moeite waard.
Bouw je iets nieuws, dan is het wel een eerlijke afweging. Begin met de vraag hoeveel controle je echt nodig hebt bij het pagina opbouwen.
Wat je in beide gevallen doet, is je huisstijl centraal vastleggen. Zet je kleuren en typografie in je thema of je child theme, niet in losse blokinstellingen. Dan blijft je site consistent, ongeacht waarmee je bouwt. Eigen CSS hoort op dezelfde plek.
Wat een klant ervan merkt
De drempel is lager dan bij een paginabouwer. Er zijn minder knoppen, dus er is minder stuk te maken.
Dat is voor veel ondernemers een voordeel. Wie alleen een tekst wil bijwerken, wil geen scherm vol instellingen zien.
Sitebewerking
In moderne thema’s kun je met dezelfde blokken ook je header en footer aanpassen. Dat heet sitebewerking en het gaat verder dan losse pagina’s.
Handig, maar wees voorzichtig. Wat je in je header wijzigt, geldt meteen op je hele site. Test zoiets eerst op een kopie.
Meer vragen over Gutenberg
Dit zijn de vragen die ik hierover het vaakst krijg. Ik werk ze los uit.
Wat is Gutenberg?
Wat is het verschil tussen Gutenberg en Elementor?
Kan ik terug naar de klassieke editor?
Wat zijn herbruikbare blokken?
Is Gutenberg sneller dan een paginabouwer?
Moet ik overstappen naar Gutenberg?
Wat is Gutenberg?
Het verschil zit in controle tegenover gewicht.
Een paginabouwer zoals Elementor gaat verder in opmaak. Fijnmazige afstanden, gedrag per schermformaat, overlappende elementen en achtergronden met verlopen.
Daar betaal je voor met code. Een bouwer voegt extra bestanden toe aan elke pagina waar je hem gebruikt, ook als je maar een tekstblok plaatst.
Gutenberg is lichter omdat hij al in het systeem zit. De opmaak komt uit je thema in plaats van uit honderd instellingen per blok.
De vraag is dus niet welke beter is, maar hoeveel controle jij nodig hebt. Wil je zelf complete pagina’s indelen, dan is een bouwer prettiger. Wil je vooral inhoud bijwerken binnen een vast ontwerp, dan is de standaardeditor genoeg.
Kies er een en houd je daaraan. Twee manieren van werken op dezelfde site zorgt ervoor dat niemand meer weet waar hij iets moet aanpassen. Leg die keuze ook vast, zodat een volgende bouwer weet waarom er zo gewerkt wordt.
Wat is het verschil tussen Gutenberg en Elementor?
Gutenberg is de standaardeditor van WordPress. Hij is genoemd naar de uitvinder van de boekdrukkunst, wat aardig aangeeft wat de bedoeling was.
Je bouwt een pagina met losse blokken. Een alinea is een blok, een afbeelding is een blok, een knop ook. Je stapelt ze en sleept ze op hun plek.
Het grote voordeel is dat hij er al in zit. Geen extra plugin installeren, geen licentie betalen, geen extra code op elke pagina.
Bij de lancering was er veel kritiek, en die was terecht. Het werkte stroef en er ontbrak van alles. Wie hem drie jaar geleden voor het laatst zag, kent hem niet meer terug.
Inmiddels kun je er kolommen mee maken, achtergronden instellen en zelfs je hele site opbouwen. Voor een deel van de sites die ik bouw is dat ruim genoeg. Meer over het systeem eronder lees je bij CMS.
Heb je hem jaren geleden voor het laatst gezien? Kijk er dan opnieuw naar voordat je een oordeel velt. Er is sindsdien veel veranderd.
Wat zijn herbruikbare blokken en blokpatronen?
Dat zijn de twee functies die de standaardeditor werkbaar maken op een grotere site.
Een herbruikbaar blok maak je een keer en voeg je overal in. Wijzig je er een, dan verandert hij op alle plekken mee. Denk aan een contactblok of een aanbieding die op tien pagina’s staat.
Dat scheelt je een middag werk zodra er iets verandert aan je telefoonnummer of je openingstijden.
Een blokpatroon werkt anders. Dat is een kant-en-klare combinatie die je invoegt en daarna vrij aanpast. De ene invoeging staat los van de andere.
Ik zet die patronen vooraf klaar voor een klant. Een dienstenblok, een blok met reviews, een blok met een afbeelding naast tekst. Zo bouw je zelf een nieuwe pagina zonder dat het uit de toon valt.
Vraag je bouwer om die patronen vooraf klaar te zetten. Dan bouw je zelf een nieuwe pagina zonder dat het uit de toon valt. Dat scheelt je later een hoop opruimwerk aan losse varianten.
Is Gutenberg sneller dan een paginabouwer?
In de regel wel, en dat komt vooral doordat er minder bijkomt.
Een paginabouwer laadt zijn eigen bestanden op elke pagina waar hij gebruikt wordt. Gutenberg gebruikt wat er al is, en de opmaak komt uit je thema.
In de praktijk hangt het verschil sterk af van hoe je bouwt. Een zwaar opgetuigde pagina in de standaardeditor kan trager zijn dan een strakke pagina in een bouwer.
Het zijn dus geen vaste categorieen. Wat wel vaststaat, is dat je zonder bouwer minder bagage meesleept.
Meet het na oplevering altijd zelf. Zit een gewone tekstpagina boven de anderhalve megabyte, dan draag je code mee die je nergens ziet. Meer daarover lees je bij pagespeed.
Meet je laadtijd na oplevering en niet op goed vertrouwen. Dat is het enige antwoord op deze vraag dat over jouw site gaat. Vergelijk daarbij dezelfde soort pagina, want een homepage weegt altijd zwaarder dan een tekstpagina.
Moet ik overstappen naar Gutenberg?
Niet als je site prima werkt met een paginabouwer. Overstappen betekent je pagina’s opnieuw opbouwen, en dat is zelden de moeite waard.
Zet je een bouwer uit, dan blijft je tekst staan maar verdwijnt de opmaak. Je krijgt een pagina met losse alinea’s zonder indeling.
Bouw je iets nieuws, dan is het wel een eerlijke afweging. Begin met de vraag hoeveel controle je echt nodig hebt en wie er straks aan de site werkt.
Er bestaat trouwens ook een plugin die de oude klassieke editor terugbrengt. Die raad ik af, behalve als tijdelijke oplossing. De ontwikkeling van WordPress gaat volledig de andere kant op.
Wat je in alle gevallen doet, is je huisstijl centraal vastleggen in je thema of je child theme. Dan blijft je site consistent, ongeacht waarmee je bouwt.
Maak die afweging bij een nieuwe site en niet halverwege. Overstappen kost je altijd meer dan de keuze in het begin goed maken.
Twijfel je of je een paginabouwer nodig hebt of dat de standaardeditor volstaat? Beschrijf je situatie via het formulier hieronder. Ik kijk naar je ontwerp en naar wie er straks mee moet werken, en geef een eerlijk advies. Soms scheelt dat je een jaarlijkse licentie. Vermeld je plaats, dan weet ik meteen waar je zit.
Waar kan ik je mee helpen?
Ook bekend als: Blokkeneditor, blokken-editor, WordPress-editor
