Veel ondernemers durven hun eigen website niet in. Ze zijn bang dat ze iets slopen door op de verkeerde knop te drukken. Dus bellen ze voor elke tekstwijziging hun bouwer. Een komma verplaatsen kost dan een week wachten en een factuur. Dat is niet hoe het hoort te werken.
De plek waar je die wijziging maakt, heet de backend. Dat woord klinkt technischer dan het is.
Voor Jachthaven Nauerna bouwde ik de site Zaanse Sloep huren. Daar hoort een boekingssysteem bij met afrekenen via iDeal. Dat systeem draait volledig in de backend. De havenmeester ziet daar de boekingen binnenkomen en beheert de beschikbaarheid.
Ik heb de beheeromgeving daarvoor uitgekleed tot wat hij echt nodig heeft. Geen twintig menu-items, maar drie. Boekingen, sloepen en pagina’s. De rest is verborgen achter een rol met minder rechten. Sindsdien beheert de haven de agenda zelf, zonder dat er iets stuk kan.
De beheeromgeving is de motorruimte van je website.
Wat is de backend?
De backend is het deel van je website dat bezoekers nooit zien. Het bestaat uit twee lagen. De beheeromgeving van je website, waar jij inlogt en teksten aanpast. En de techniek daarachter: de server, de code en de database van je website.
In vakjargon heet dat ook wel de serverkant. Alles wat op de server gebeurt voordat een pagina naar de bezoeker gaat.
Het verschil met de frontend
De frontend is wat je bezoeker ziet. Kleuren, teksten, knoppen, afbeeldingen. De backend is wat dat mogelijk maakt. Vergelijk het met een restaurant. De eetzaal is de frontend, de keuken is de backend.
Een gast beoordeelt de eetzaal. Maar zonder werkende keuken komt er geen bord op tafel.
Wat gebeurt er in de backend?
Meer dan de meeste mensen denken. Bij elk bezoek aan je site draait er van alles.
Gegevens ophalen
Je teksten staan niet in de pagina zelf. Ze staan in een database van je website. Bij elk bezoek haalt de server ze op en zet ze in het sjabloon. Daarom kun jij een tekst wijzigen zonder dat er code aan te pas komt.
Formulieren verwerken
Vult iemand je contactformulier in? Dan gaat dat naar de server. Daar wordt het gecontroleerd, opgeslagen en gemaild. Die hele route zie je nergens. Vaak doet een plugin dat werk voor je.
Rechten bewaken
De backend bepaalt wie wat mag. Een redacteur mag teksten aanpassen. Een beheerder mag plugins installeren. Die scheiding heet gebruikersrollen, en die zet ik altijd goed.
Inloggen op je eigen site
Bij WordPress ga je naar je domeinnaam met /wp-admin erachter. Daar staat het inlogscherm. Na het inloggen op je website kom je in het WordPress dashboard terecht.
Wat je daar meestal aantreft
Pagina’s en berichten, voor je teksten.
Media, voor je afbeeldingen en bestanden.
Plugins, voor extra functies.
Weergave, voor je thema en menu’s.
Gebruikers, voor wie er toegang heeft.
Zie je al die items niet? Dan heb je waarschijnlijk een beperkte rol. Dat is meestal een bewuste keuze van je bouwer.
Veiligheid begint hier
De backend is de voordeur van je website. Staat die open, dan ligt alles op straat. Ik zie nog steeds sites met de gebruikersnaam admin en een wachtwoord van acht tekens.
Wat ik standaard instel
Tweestapsverificatie op elk beheerdersaccount. Een limiet op mislukte inlogpogingen. Automatische updates voor beveiligingsreleases. En een dagelijkse back-up die buiten de server staat.
Die punten zitten in mijn onderhoud. Niet omdat het spannend is, maar omdat een gehackte site je weken kost. Ook je webhosting speelt hierin mee, want die bepaalt hoe snel iets wordt opgemerkt.
Zelf beheren of uitbesteden?
Ik lever elke site op met een korte uitleg. Teksten wijzigen, afbeeldingen vervangen, een pagina toevoegen. Dat kan iedereen leren in een uur.
Waar ik wel voor waarschuw: blijf van je plugins en je thema af. Een verkeerde update legt je site plat. Dat is geen bangmakerij, dat is de meest voorkomende storing die ik tegenkom.
Voor een webwinkel ligt de lat hoger. Daar hangen bestellingen, voorraad en betalingen aan vast. Meer daarover lees je bij WooCommerce en CMS.
Meer vragen over Backend
Dit zijn de vragen die ik hierover het vaakst krijg. Ik werk ze los uit.
Wat is de backend van een website?
Wat is het verschil tussen frontend en backend?
Hoe log ik in op de beheeromgeving van mijn site?
Wie mag er toegang krijgen tot de backend?
Waarom is een veilige backend zo belangrijk?
Kan ik mijn website zelf beheren zonder technische kennis?
Wat is het verschil tussen frontend en backend?
Bij WordPress typ je je domeinnaam met /wp-admin erachter. Dus bijvoorbeeld jouwbedrijf.nl/wp-admin. Daar verschijnt het inlogscherm met gebruikersnaam en wachtwoord.
Werkt dat niet, dan is de inlogpagina waarschijnlijk verplaatst. Dat doen bouwers soms uit veiligheidsoverwegingen. Vraag dan het juiste adres op bij degene die je site beheert.
Wachtwoord kwijt? Onder het inlogveld staat een herstellink. Die stuurt een mail naar het adres dat aan je account hangt. Komt die mail niet aan, dan zit er meestal iets fout in de mailinstellingen van de server.
Een tip die veel gedoe scheelt: sla die inloglink op als bladwijzer. En gebruik een wachtwoordmanager in plaats van een briefje onder je toetsenbord.
Ik zet standaard tweestapsverificatie aan op elk beheerdersaccount. Dat betekent een extra code op je telefoon. Meer over de techniek eronder lees je bij CMS.
Lukt inloggen echt niet meer? Bel dan je bouwer voordat je gaat proberen. Te veel mislukte pogingen zet je adres op slot.
Hoe log ik in op de beheeromgeving van mijn site?
De frontend is alles wat je bezoeker ziet. Kleuren, teksten, knoppen, afbeeldingen. De backend is wat dat mogelijk maakt: de server, de database en de beheeromgeving.
Ik gebruik hiervoor altijd het restaurant als voorbeeld. De eetzaal is de frontend. Daar wordt je gast bediend en daar vormt hij zijn oordeel. De keuken is de backend. Die ziet niemand, maar zonder werkende keuken komt er geen bord op tafel.
Er is nog een praktisch verschil. Aan de frontend werkt een ontwerper, aan de backend een ontwikkelaar. Bij kleine projecten doet dezelfde persoon beide. Bij grotere trajecten zijn dat vaak twee mensen.
Voor jou als ondernemer telt vooral dit: een mooie frontend op een rammelende backend is een tijdbom. Trage laadtijden, kapotte formulieren en verouderde beveiliging zitten allemaal aan die achterkant. Lees ook mijn uitleg over frontend.
Beide kanten verdienen dus aandacht. De ene verkoopt, de andere houdt het overeind.
Vraag je bouwer dus altijd naar beide kanten. Een offerte die alleen over het uiterlijk gaat, is geen complete offerte.
Wie mag er toegang krijgen tot de backend?
Zo min mogelijk mensen, en iedereen met precies de rechten die hij nodig heeft. Dat klinkt streng, maar het voorkomt de meeste ongelukken.
WordPress kent vijf standaardrollen. Een abonnee mag alleen zijn profiel bekijken. Een medewerker mag concepten schrijven. Een auteur mag zijn eigen berichten publiceren. Een redacteur mag alles met content. Een beheerder mag alles, inclusief plugins en gebruikers.
De fout die ik het vaakst zie: iedereen krijgt beheerdersrechten. De stagiair, de tekstschrijver, de vorige bouwer. Voor je het weet heeft een half dozijn mensen toegang tot je hele site.
Mijn regel is simpel. Wie alleen teksten aanpast, wordt redacteur. Beheerder zijn alleen jij en ik. Vertrekt iemand, dan gaat het account eruit en niet op inactief.
Controleer dat lijstje eens per kwartaal. Dat hoort bij goed onderhoud van je website.
Noteer ook wie welke rol heeft. Een simpel lijstje in je administratie voorkomt dat je het over een jaar niet meer weet.
Waarom is een veilige backend zo belangrijk?
Omdat de backend de voordeur is naar alles. Je teksten, je klantgegevens, je bestellingen. Wie daar binnenkomt, kan meer dan je site aanpassen.
De meeste hacks zijn niet persoonlijk bedoeld. Het zijn geautomatiseerde scripts die het hele internet aflopen op zoek naar bekende zwakke plekken. Een verouderde plugin is genoeg.
Wat er daarna gebeurt, is zelden dramatisch zichtbaar. Vaak wordt je site gebruikt om spam te versturen of om bezoekers door te sturen. Je merkt het pas als Google je uit de resultaten haalt. Of als je mail nergens meer aankomt.
Vier dingen houden negentig procent tegen. Updates bijhouden, sterke wachtwoorden, tweestapsverificatie en een limiet op inlogpogingen. Daar komt een dagelijkse back-up bij die buiten de server staat.
Die back-up is je verzekering. Meer daarover lees je bij webhosting, want je hostingpartij bepaalt hoeveel je terug kunt halen.
Test je back-up minstens een keer per jaar. Een back-up die je nooit hebt teruggezet, is een aanname en geen zekerheid.
Kan ik mijn website zelf beheren zonder technische kennis?
Ja, voor het dagelijkse werk zeker. Teksten wijzigen, een afbeelding vervangen, een nieuwsbericht plaatsen. Dat leert iedereen binnen een uur.
Ik lever elke site op met een korte uitleg en een opname van dat gesprek. Zo kun je het terugkijken als je het over drie maanden weer nodig hebt.
Waar ik wel voor waarschuw, is de techniek eronder. Blijf van je plugins, je thema en je instellingen af. Een verkeerde update legt je site plat. Dan sta je op zaterdagochtend met de handen in het haar.
Dat is precies de grens die ik trek. Jij doet de inhoud, ik doe de motor. Zo houd je de vrijheid om snel iets te wijzigen zonder het risico te dragen.
Bij een webwinkel ligt de lat wat hoger, want daar hangen voorraad en betalingen aan vast. Ook dat is te leren, alleen kost het wat meer tijd.
Spreek af wie wat doet, en zet dat op papier. Dan weet je bij een storing meteen wie je moet bellen.
Weet je niet zeker wie er allemaal toegang heeft tot jouw website? Vraag het na via het formulier hieronder. Ik loop je gebruikers en je beveiliging door en stuur je een overzicht. Zo weet je binnen een dag waar je staat. Vermeld je plaats, dan weet ik meteen of langskomen een optie is.
Waar kan ik je mee helpen?
Ook bekend als: Beheeromgeving, admin, achterkant van je website
